Prijetnje iz svemira: Nakon nedavne eksplozije asteroida u Indoneziji naučnici postali svjesni opasnosti

Udar asteroida / 24sata.info

24SI - Nad Indonezijom je prije desetak dana potpuno nenadano velikom silinom eksplodirao asteroid kojeg naučnici nisu ni bili svjesni.

Potpuno iznenadno, bez ijedne naznake upozorenja, prije desetak dana indonezijski otočić Sulawesi pogodio je asteroid iz svemira. Stijena prečnika deset metara u atmosferu je udarila brzinom od 45.000 milja na sat, uzrokujući u zraku nad tim otočićem eksploziju kakvu bi izazvala i detonacija 50 hiljada tona TNT-a!

Razorna eksplozija nije potresla samo stanovnike Indonezije i okolnih država nego i svjetske astronome koji su shvatili da udar s visina može doći potpuno nenadano, bez ikakve najave. Uprkos brojnim teleskopima, opservatorijima i radarskim stanicama, taj asteroid niko nije uočio, a da je njegova veličina bila nešto veća, udar u atmosferu izazvao bi nezapamćenu tragediju pri kojoj bi ljudske žrtve bile mjerene milionima.

– Da je objekt koji je udario u atmosferu iznad Indonezije bio malo veći, posljedice bi bile nesagledive.

Ipak, bolje posmatranje ne možemo postići bez izgradnje cjelovite mreže teleskopa, što bi pak koštalo milijarde dolara – kaže Tim Spahr, direktor centra za manje svemirske objekte pri univerzitetu Cambridge. Američko zapovjedništvo za zračnu obranu posjeduje uređaje kojima registruje svemirska tijela veličine naranče kada se približe zemlji na 40.000 kilometara, ali tada je već kasno za bilo kakvu reakciju.

– Kada se na toj udaljenosti registruje nebesko tijelo koje juri prema Zemlji, vrlo malo se toga može učiniti. Možemo se samo moliti Boga da padne u more ili neki nenaseljeni dio Zemlje – kaže Goran Artić, astronom iz Splita i član astronomske udruge Polaris.

Kako tvrdi, udari nebeskih tijela veličine do 90 metara u Zemljinu atmosferu relativno su česti, tokom vijekova dogode se stotinjak puta, ali veliki dio ovih asteroida završava u moru gdje ne nanose veliku štetu. Ako bi pali na naseljena područja, zbog svoje izuzetno velike kinetičke energije, i relativno mali asteroid poput ovog koji je eksplodirao iznad Indonezije pričinio bi goleme štete i razaranja.

– Ako bi pogodio grad veličine Splita, u samom centru udara nastao bi krater prečnika najmanje stotinu metara u kojem bi sve bilo sravnjeno sa zemljom. Ostatak grada pretrpio bi velika razaranja, građevine bi od siline udara bile potpuno razrušene i neupotrebljive, a broj ljudskih žrtava ne smijem ni pretpostaviti – kaže Artić napominjući da bi krajnji ishod uvelike ovisio i o strukturi asteroida, mjestu udara i nizu drugih okolnosti.

Sigurno je samo jedno: udar ovog tipa bio bi katastrofalno razoran. Kako bi se na vrijeme uočile prijetnje koje Zemlju vrebaju iz svemira, razvijena je mreža promazvjezdarnica koje uočavaju asteroide na nebu te ih potom kartografišu, a jedna od važnih članica je i zvjezdarnica u Višnjanu.

(večernji)